Son günlerde altın, gümüş ve emtia fiyatlarındaki hareketliliğe rağmen, bugün, yayınlanan veriler Temmuz ayında, üretimde daralmanın yaşandığını gösteriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun(TİK), Temmuz ayında sanayi üretiminin yüzde 9.2 azaldığını açıkladı. Piyasa beklentilerine yakın gerçekleşen bu oran, Haziran ayının üzerinde bir rakamı ifade ediyor. Yani, bir önceki aya göre yüzde 0.9'luk bir artış söz konusu. İmalat sanayi sektörü endeksine göre bakıldığında yüzde 10.5'luk bir azalma var. Sanayi üretimi, geçen yıl Temmuz ayında da yüzde 3.8'lik sınırlı bir yükseliş göstermişti.
Sanayi çevrelerinin, açıklanan rakamlara tepkisi ekonomideki toparlanmaya yönelik ihtiyatlı bekleyişi de gözler önüne seriyor. Sanayiciler, 'enkaz kaldırma' çalışmalarının ve hasar tespitinin bir an önce başlatılması gerektiğini belirtiyorlar. Üreticiler, devletin, harcama eğilimi kazandırabilecek girişimlere destek olmasını isterken, bir diğer taraftan da güven artırıcı önlemlerin alınması gerektiğini ifade ediyorlar. Kıt kaynakların, öncelikli olarak daha verimli yerlere yönlendirilmesi gereğine işaret eden çevreler, özel sektörün sermayeye dönük yatırımlarının desteklenmesini istiyor. Uzmanlar, sanayi üretiminin toparlanması sürecinde yaşanan duraksamanın, önemli ölçüde KDV teşviklerine sınırlama getirilmesinden kaynaklandığını belirtiyorlar. Temmuz ayı otomotiv satışı, Haziran'a göre yarı yarıya azalırken, dayanıklı tüketim malları üretiminin yüzde 3.5 arttığı ve bunun evlilik sezonu olmasından kaynaklandığı ifade ediliyor.
Sanayi üretimi endeksi, Türkiye'de, 2005 yılında sanayide üretilen malların toplamı için(100) bir gösterge olarak kabul ediliyor. Bu 100 endeks, her ay nasıl bir seyir izlediği, ekonominin gidişatı hakkında da fikir veriyor. Krizin hemen öncesinde endeksin 127 seviyesinde olduğunu hatırlatan ekonomi çevreleri, bunun 2008 yılı sonunda 93'e, 2009 Ocak ayındaysa 88'e, Şubat ayında ise 84'e düştüğünü ifade ediyorlar. Mart ayında 96'yla başlayan üretimdeki yükselişin, Nisan'da 97, Mayıs'ta 102, Haziran'da ise 109'a kadar çıktığını belirten gözlemciler, Temmuz ayında 110.3 olarak gerçekleşen değerin beklentileri karşılamadığını ifade ediyorlar. Dayanıklı tüketim malları ile hızlı tüketim malları gruplarındaki üretimde bir önceki aya göre yüzde 5.9'luk gerilemenin, tüketicilerin Temmuz ayında harcamadan kaçındıklarını gösterdiğini söyleyen ekonomi gözlemcileri, bunun, kriz endişesinin sürdüğünün bir kanıtı olduğu değerlendirmesini yapıyorlar.
Diğer taraftan dünyanın önemli finans değerlendirme kuruluşlarından JP Morgan, Türk hükümeti ile Uluslararası Para Fonu IMF arasında çok yakında bir anlaşmanın gerçekleştirilebileceği değerlendirmesini yaparken, kredi kuruluşu JCI, Türkiye'nin IMF ile güveni yeniden sağlaması gerektiğini ifade ettiler. Oysa, Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, son olarak; "mali disiplin sürerse her hangi bir IMF anlaşmasına gerek kalmaz" şeklinde bir açıklama yapmıştı.
Altın 1003 dolar ile Şubat'tan beri en yüksek seviyeye ulaşırken, gümüş fiyatları 16 doların üzerini gördü. Bugün itibariyle, hafta sonunda G20'den esen olumlu rüzgarların piyasalara olumlu yansıdığı, dünya borsalarının da buna nisbeten iyimser bir reaksiyon verdiği görüldü. İsviçre'de, bir araya gelen bankacılık ve bunları düzenleyici kurumların önde gelen temsilcileri, küresel krizin ardından bankacılık ve finans sektörüne yeni düzenlemeler getirilmesi konusunda fikir birliğine vardılar. Bu çerçevede, bankalar zor dönemlerde değerlendirmek üzere daha fazla karşılık ayırma durumunda kalırken, borçlanma konusunda daha sıkı bir regülasyona tabii tutulacaklar.
